In de nacht van 5 september 1944 stopte een trein in Auschwitz-Birkenau. Vermoeid door de lange reis strompelden duizend mensen uit Nederland naar buiten. Reeds gemerkt als Jood, werden ze hier opnieuw gekeurd. Degenen ouder dan een bepaalde leeftijd, of te jong, werden één kant op gestuurd. Als hun brillenglazen te dik waren, ook.

In een andere rij stond een groep vrouwen hen na te kijken. Zij vroegen zich af wat er nu met hen ging gebeuren…

“KAMPZUSJES” vertelt hun verhaal.

Onder deze groep vrouwen bevond zich Anne Frank. Zij zou het niet halen. Haar vriendinnen wel. Nadat zij naar het kleinere werkkamp Liebau werden overgeplaatst, wisten ze zich te verzetten. De vrouwen pleegden sabotage. Ze vierden stiekem de Joodse feestdagen.

En ze zongen liedjes.

Mijn onderzoek van de afgelopen drie jaren heeft niet alleen de teksten van de strijdliederen uit hun barakken herontdekt, zelfs de dagboeken die sommigen schreven op stukken gestolen papier kwamen tevoorschijn. En er zijn foto’s van diezelfde vrouwen gevonden, in het kamp. Ze hebben armen zo dun als luciferhoutjes.

Hoofdrolspelers in het verhaal zoals Bloeme Emden, Lenie de Jong en Ronnie van Cleef zijn als overlevenden bekend geworden, maar nooit eerder werd in zulk groot detail hun verhaal verteld. De pijn. Hun dromen. De vriendschap. De getuigenissen van en over hun ‘kampzusjes’ die ze in Auschwitz achter moesten laten, zoals Frieda Menco en de familie Frank, vullen het aan– soms van dag tot dag.

Het boek is non-fictie, met talloze voetnoten, maar geschreven in de tegenwoordige tijd, de voeten als het ware op de grond en tussen hen in. Degenen die er delen van hebben gelezen, zeiden dat het hen diep raakte. Dat het las ‘als een film’.

Wat momenteel echter mist, zijn de middelen om door te gaan. Want hoe goed het schrijven ook gaat, het is erg tijdrovend. Mijn inkomen als illustrator ligt stil. Ik schrijf. Het dienen van hun verhaal heeft me nieuw leven gegeven. Het heeft me ook leeg getrokken.

Daarom ben ik een GoFundMe-campagne gestart... https://gofund.me/55277286f

Overweeg alstublieft dit project te steunen! Het eerste deel van de financiëring is om het voltooien van het boek mogelijk te maken. Wat daar boven op komt, zal gebruikt worden voor nieuw beeldmateriaal, van plekken en voorwerpen, die het boek nog beter, nog rijker van toon, en nog indringender zullen maken.

Otto Frank, de vader van Anne, hield zijn leven lang contact met enkele van de Liebau-vrouwen. Zij waren het dichtst bij zijn familie gebleven in hun laatste moeilijke maanden. Op een dag kon één van hen het niet langer voor zich houden.

“Als uw dochter niet uit die rij was gehaald, zou ze met ons naar Liebau zijn gegaan! En dan had ook zij het overleefd...”

Otto, zei ze later in een interview, barstte in snikken uit.